Psikolojik değerlendirme, tek bir testin uygulanıp sonucun açıklanmasından daha geniş bir süreçtir. Başvuru nedeni, görüşmeler, gözlemler ve gerektiğinde uygun ölçme araçları birlikte ele alınır. Kullanılacak yöntemler, yanıt aranılan soruya göre seçilir. Bu nedenle başka bir kişinin yararlandığı testin kendimiz veya çocuğumuz için de gerekli olduğunu varsaymak yerine, değerlendirmenin amacını anlamak iyi bir başlangıçtır.
Örneğin bir aile çocuğunun ödevlerini uzun sürede tamamladığını anlatıyor olabilir. Bu tek bilgi, hangi testin uygulanacağını veya güçlüğün nedenini belirlemez. Görüşmede durumun ne zamandır yaşandığı, hangi görevlerde ortaya çıktığı ve günlük yaşamda başka neler gözlendiği konuşulabilir. Ailenin “Matematikte başlaması zor oluyor ama hikâye yazmayı severek yapıyor” gibi somut örnekler vermesi, genel bir etiketten daha ayrıntılı bilgi sunar.
Değerlendirmeden önce bilgilendirme yapılması önemlidir. Kişi hangi sorulara yanıt arandığını, süreçte neler yapılacağını, yaklaşık düzeni ve sonuçların kimlerle paylaşılacağını sorabilir. Çocuk ve ergenlerde bilgilendirmenin yaşa uygun biçimde ele alınması da konuşulmalıdır. Okuldan veya başka bir kurumdan bilgi istenecekse bunun amacı ve gerekli onam açıklığa kavuşturulur. Mahremiyetin sınırları belirsiz bırakılmadan görüşülmelidir.
Uygulayıcı seçerken yalnızca bir test adının tanıtımda bulunmasına bakmak yeterli değildir. Mesleki yeterlik, o araca ilişkin eğitim ve deneyim, kullanılan güncel sürüm ve dilin değerlendirme amacına uygunluğu sorulabilir. Örneğin “Bu araç hangi sorumuzu yanıtlamaya yardımcı olacak?” ve “Sonuç başka bilgilerle nasıl birlikte ele alınacak?” soruları süreci anlamayı sağlar. Hazır internet yorumları profesyonel değerlendirme yerine geçmez.
Geri bildirim görüşmesi de değerlendirmeye dâhildir. Sonuçların günlük yaşamla bağlantısı, belirsizlikleri ve önerilen sonraki adımlar anlaşılır bir dille konuşulabilir. Kişi raporda anlamadığı bir ifadeyi açıklatabilir veya önerinin kendi koşullarında nasıl uygulanabileceğini sorabilir. Teste hazırlanmak için gerçek maddeleri araştırmak gerekmez. Bunun yerine mevcut soruları ve yaşamdan örnekleri not ederek gelmek, görüşmede önemli konuların unutulmamasına yardımcı olabilir.