Yüksek bir yerde ürpermek, bir hayvandan uzak durmak veya ilk uçuş öncesinde gerilmek farklı insanların yaşayabildiği deneyimlerdir. Ancak her korkuyu aynı sözcükle açıklamak, aralarındaki önemli farkları görünmez kılabilir. Bir duygunun ne kadar güçlü olduğu kadar, hangi koşullarda ortaya çıktığı ve günlük yaşamı nasıl etkilediği de önemlidir. İnternette okunan kısa bir tanım, kişinin yaşadığını tek başına değerlendirmeye yetmez.
NIMH, fobilerde belirli bir nesne veya durum karşısında gerçek tehlikeyle orantılı olmayan yoğun korku yaşanabileceğini belirtir. Kişi korktuğu durumdan uzak kalmak için çeşitli düzenlemeler yapabilir veya karşılaştığında belirgin sıkıntı yaşayabilir. Bununla birlikte, bir örneğe kendinizi benzetmeniz doğrudan tanı anlamına gelmez. Korkunun nedenini ve kapsamını anlamak, kişinin kendi koşullarıyla birlikte yapılan bir değerlendirme gerektirir.
Örneğin iki kişi yüksek katlı bir binaya gitmek istemediğini söyleyebilir. Birinin o gün başı ağrıyor ve kalabalıktan uzak durmak istiyor olabilir. Diğeri ise günler öncesinden yolculuğu düşünerek planlarını değiştirmiş olabilir. Dışarıdan aynı görünen “gitmeme” davranışı, farklı deneyimlere eşlik eder. Bu nedenle yalnızca davranışa bakarak korkunun türü veya kişinin karakteri hakkında kesin bir sonuç çıkarmak uygun değildir.
Korkusunun mantıklı görünmediğini söyleyen bir kişi, bunu fark ettiği için otomatik olarak rahatlamayabilir. “Zaten bir şey olmayacağını biliyorsun” cümlesi, yaşadığı güçlüğü tam olarak karşılamayabilir. Öte yandan, gerçek güvenlik koşullarını incelemek de önemlidir. Tehlikeli bir ortamdan uzak durmakla, güvenli olduğu değerlendirilmiş bir durumda yoğun korku yaşamak birbirinden farklıdır. Bu ayrımın yapılması, kişinin kendini kanıtlamak için risk almasını gerektirmez.
Kendi deneyiminizi anlamaya çalışırken “Hangi durumu beklerken zorlanıyorum, planlarım nasıl değişiyor, bu durum ne zamandır sürüyor?” gibi sorular yararlı olabilir. Yanıtları bir kontrol listesiyle tanıya çevirmek yerine, gerekiyorsa bir uzmanla paylaşılabilecek bilgiler olarak görmek mümkündür. Yaşanan korku günlük yaşamınızı kısıtlıyorsa uygun bir sağlık uzmanına başvurabilirsiniz. Destek aramak için önce yaşadığınız durumun adını kesin olarak bilmek veya başkalarından daha fazla zorlandığınızı kanıtlamak gerekmez.